Een vakantie in Turkije staat voor vele Nederlanders gelijk aan zon, zee en ontspanning. Toch is het belangrijk om je goed voor te bereiden op mogelijke gezondheidsrisico’s, waaronder tekenbeten. Teken kunnen in Turkije verschillende ziekten overbrengen, zoals tekenencefalitis en Krim-Congokoorts. Hoewel het risico voor toeristen beperkt is, kan goede voorbereiding en kennis van voorzorgsmaatregelen het verschil maken voor een zorgeloze vakantie.
Het tekenrisico in Turkije is matig tot laag voor de meeste vakantiegangers, omdat de gevaarlijkste soorten vooral voorkomen in gebieden waar weinig toeristen komen. Toch is bewustzijn belangrijk, vooral als je van plan bent om te wandelen of andere buitenactiviteiten te ondernemen.
Kans op teken in Turkije
Risicogebieden per regio
Tekenencefalitis komt vooral voor in de landelijke en bosrijke gebieden van Centraal-Turkije en de kustgebieden van de Zwarte Zee. De meest gevaarlijke teken zijn van het geslacht Hyalomma en komen vooral voor in Midden- en Oost-Turkije, maar zijn nog niet gesignaleerd in de toeristische gebieden in het westen en zuiden van het land.
Dit betekent dat populaire vakantiebestemmingen zoals Antalya, Side, Alanya, Marmaris, Bodrum en Kusadasi een laag risico hebben. De kans om een gevaarlijke teek tegen te komen is het grootst in het binnenland van Centraal-Turkije, de provincie rond de Zwarte Zee en in het oosten van het land. Toeristen die alleen de kustgebieden bezoeken lopen veel minder risico dan mensen die landinwaarts reizen of wandeltochten maken in bergachtige gebieden.
Periode van verhoogd risico
Teken zijn actief vanaf 5°C, maar de meeste tekenbeten gebeuren in de periode van maart tot oktober. In Turkije betekent dit dat het risico het hoogst is van het vroege voorjaar tot de late herfst. Door het warme weer worden teken actiever en ondernemen mensen meer buitenactiviteiten, waardoor het aantal tekenbeten kan toenemen.
De zomermaanden brengen het hoogste risico met zich mee, niet alleen omdat teken dan het meest actief zijn, maar ook omdat vakantiegangers meer tijd buitenshuis doorbrengen. Tijdens de wintermaanden is het risico aanzienlijk lager, maar verdwijnt niet helemaal.
Voorzorgsmaatregelen
Beschermende kleding en gedrag
Draag kledingstukken met een lichte kleur die armen en benen bedekken. Blijf op de gemarkeerde paden en wegen en vermijd hoog gras en bosjes. Deze eenvoudige maatregelen verkleinen het risico op tekenbeten aanzienlijk. Lichtgekleurde kleding heeft als voordeel dat teken beter zichtbaar zijn, zodat je ze kunt wegvegen voordat ze zich vastzetten.
Zet vooral kinderen een pet op, want hoewel teken zich laag bij de grond ophouden (tot ongeveer 1,5 meter), kunnen ze op het hoofd vallen. Stevige schoenen zijn ook aan te raden, en stop je broekspijpen bij voorkeur in je sokken als je door natuurgebieden wandelt. Kampeer niet aan de bosrand of langs de omzoming van een camping, omdat daar de kans op teken groter is.
Controles en directe actie
Breng insectenwerende middelen aan op de blootgestelde huid, waarbij producten met 30 procent DEET worden aanbevolen. Controleer jezelf dagelijks op tekenbeten en verwijder eventuele teken zo snel mogelijk met behulp van een pincet of speciale tekentang. Onmiddellijke verwijdering vermindert de kans op infecties aanzienlijk.
Een dagelijkse tekencontrole is vooral belangrijk na wandelingen of andere buitenactiviteiten. Let daarbij goed op warme, vochtige plekken op je lichaam zoals de oksels, liezen, knieholtes en achter de oren. Als je een teek vindt, verwijder deze dan direct met een tekentang door hem recht omhoog te trekken zonder te draaien. Ontsmet daarna de beetplek en houd deze in de gaten voor tekenen van infectie.